Mam nadzieję, że nie zapeszę ciesząc się już teraz, że temat świńskiej grypy szczęśliwie ominął mnie zarówno w realnym życiu, jak i jakiejś dyskusji w Internecie. Jedynym powodem dla którego dzisiaj wspominam o tym jest nieustający ubaw dostarczany mi przez spierających się, czy rząd powinien, czy nie powinien od jakiegoś koncernu farmaceutycznego odpowiednią szczepionkę zakupić. 

Twierdziłem kiedyś, że Obama jest takim amerykańskim Tuskiem i w wolnym tłumaczeniu „change” mogłoby brzmieć „cud”, bo mniej więcej tyle samo warte są oba te memy oraz telewizyjni kaznodzieje, którzy w taki oręż słowny zostali ubrani.

Usłyszałem rano w radiu, że wczoraj zakończył się blisko trzytygodniowy strajk personelu Państwowego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Rybniku. I chociaż nie wiem, czy z rezultatów protestu wszyscy są zadowoleni, mnie najbardziej ucieszył sam fakt tak sprawnego załatwienia sprawy.

Sprawy, o której pomimo dość regularnego śledzenia mediów, dotąd praktycznie nic nie wiedziałem.

Czyż to nie wspaniale wiedzieć, że tak można?

Bez zbędnego szumu, latającego w kółko helikoptera TVN24, emitowanych co godzinę dramatycznych relacji z miejsca głodówki czy wstrząsających rozmów z chorymi, którzy cierpią w milczeniu niedostatki opieki, bo sercem i duchem są z pielęgniarkami.

Dzięki Bogu mamy już w Polsce świńską grypę.

Eksponując w nienaturalny sposób prawą dłoń i podkreślając siermiężną mimiką cierpienie, jakie musiało sprawiać utrzymywanie jej w tej dziwnej pozycji, prezydent Rzeczpospolitej Polskiej Lech Kaczyński zapowiedział w orędziu, że będzie chciał referendum w sprawie prywatyzacji szpitali i tak ma być, bo on nie popuści.

Wystąpieniem tym musiał sprawić pewną przykrość nie tylko sobie, ale też Platformie, bo ta nie zwykła przecież wypychać swych najmniej sprawnych intelektualnie zawodników nie mając pewności, że coś jest na rzeczy, choć akurat w tym przypadku bardziej może chodzić o z pezetpeenem nieudane zaloty.

W każdym razie dla tak zwanego sedna problemu prywatyzacji nie ma to większego znaczenia, bo przecież nic nowego do sprawy nie wnosi to, że Chlebowski w wersji fuzzy, czyli Janusz Żołądkowo – Gorzki ma swoje kolejne cztery minuty trzydzieści.

Istotne jest raczej to, że rząd koalicjantów PSL ma wielką chęć sprywatyzować służbę zdrowia, a zły prezydent tradycyjnie nie rozumie tej dziejowej konieczności.

Nie mam ochoty tego sporu rozstrzygać, bo sam jestem wielkim zwolennikiem skończenia z fikcją „darmowej” opieki zdrowotnej, dlatego ograniczę się tylko do skromnej, przedreferendalnej propozycji.

Pomyślałem bowiem, że w ramach taniego państwa, nasz tak rozmiłowany we wszelkich sondażach naród, mógłby jeszcze przed przystąpieniem do referendum właściwego, odpowiedzieć na jedno proste pytanie kontrolne. Nie ukrywam, że tendencyjne, takie mianowicie:

Czy wierzysz, że Platforma Obywatelska chce prywatyzacji służby zdrowia dla dobra Polski i Polaków, a nie dla własnych i doraźnych korzyści?

Wczorajsze serwisy informacyjne prześcigały się w dawaniu wyrazu oburzeniu, które ogarnęło ludzi na wieść o „korupcyjnym” prezencie Rzecznika Praw Obywatelskich Janusza Kochanowskiego.

Pan ów śmiał bez wstydu i skrępowania przyznać na antenie radia Zet, że wręczając lubiącemu porcelanę lekarzowi  filiżankę Rosenthala, chciał w ten sposób podziękować za to, co ten zrobił dla jego matki i zmotywować go do dalszej nad nią opieki.

Niesamowite, prawda? Super Express trąbi: „Hańba! Janusz Kochanowski (68 l.) okazał się rzecznikiem praw łapówkarzy!”. Sama Julia Pitera przypomina, że lekarz przyjmujący od pacjenta ileś tam kilogramów mięsa został oskarżony o łapownictwo i bezkompromisowa autorka miażdżącego raportu o CBA (nie do wglądu dla RPO – to tak na marginesie) jest postępowaniem rzecznika zdumiona i rozczarowana. 

Ogólnie, poza chyba tylko komentarzem Zbigniewa Religi, ton wypowiedzi przytaczanych przez media jest jednoznaczny – źle zrobił, oj źle!

Zapewne jestem osobą zepsutą, ale ja doskonale Janusza Kochanowskiego rozumiem i (odpukać) na jego miejscu postąpiłbym tak samo. Co więcej, również mówiłbym o tym bez skrępowania, bo nie widzę w tym nic złego.
Zasada wzajemności jest bowiem generalnie dobra i głęboko w nas zakorzeniona, a jako ludzie czujemy się wręcz fatalnie, gdy nie możemy odwdzięczyć się za wyświadczoną nam przysługę.
Szczególnie, gdy ta jest „darmowa”, a taką mamy przecież służbę zdrowia i nie płacimy bezpośrednio za pracę lekarza. Chcemy po prostu podziękować, bo tak zostaliśmy wychowani i nauczeni.

Tak o zasadzie wzajemności pisze w książce „Wywieranie wpływu na ludzi. Teoria i praktyka” Robert Cialdini:

„[…] reguła wzajemności jest jedną z najbardziej rozpowszechnionych reguł postępowania w znanych nam kulturach. Wymaga ona od człowieka, by za otrzymane od kogoś dobro odwdzięczy się w podobny sposób.  [...] Poczucie zobowiązania do przyszłego odwdzięczania się pozwala ludziom na inicjowanie różnego rodzaju łańcuchów wymiany, transakcji i związków, które są ogólnie korzystne dla i dla nich, i dla społeczeństwa jako całości. Stąd też wszyscy członkowie społeczeństwa są od dzieciństwa trenowani w podporządkowaniu się regule wzajemności – pod sankcją społecznego potępienia za jej łamanie.*”

Występowanie tej reguły nie usprawiedliwi oczywiście dawania łapówki na przykład policjantowi za odstąpienie od ukarania mandatem, ale w tym konkretnym przypadku Rzecznika Praw Obywatelskich wydaje się mieć zastosowanie.

Pracujący „za darmo” lekarz i ojciec pacjentki, który nie płacąc mu bezpośrednio czuł się zobowiązany, by za dobrze wykonaną robotę podziękować.

To bardzo ludzkie i zupełnie zrozumiałe, ładnie pokazujące przy okazji, do czego prowadzi pozorna darmowość jakichkolwiek usług.

Jeżeli nawet nie mam racji i moja interpretacja jest jak zwykle naciągana, to i tak nikt nie przekona mnie, że powinno karać się osobę proponującą łapówkę, by traktować ją jak winnego.

Jakkolwiek nie patrzeć,  czas już chyba najwyższy, aby Julia Pitera wszczęła postępowanie w sprawie zupełnie pomijanego w doniesieniach prasowych doktora, który śmiał ową słynną już filiżankę Rosenthala od RPO przyjąć.

Tak więc Pani Juio – do dzieła! A pan Panie Kochanowski, niech pamięta, że rządzą nami święci od cudów i lepiej się takimi wyznaniami bóstwom nieskalanym nie narażać. 

_{*str. 63}

W czasie Rewolucji Francuskiej słysząc protestujący pod oknami głodny tłum, dziesięcioletnia wówczas Maria Antonina miała zapytać, dlaczego z braku chleba nie jedzą po prostu ciastek.

Dzisiaj powątpiewa się w prawdziwość tej anegdoty, ale jej wiarygodność nie jest przecież najważniejsza. Pokazuje bowiem pewien sposób rozumowania sprawujących władzę niezależny od czasów i okoliczności. Cóż, jesteśmy tylko ludźmi i niekoniecznie empatia powstrzymuje nas od mówienia tego, co naprawdę myślimy. Szczególnie, gdy nam samym nie dzieje się nic złego.

Żona Ludwika XVI przypomniała mi się w związku z debatą o dofinansowania z budżetu zapłodnienia in vitro i głośnym ujadaniem w tej sprawie znanej z wrażliwości społecznej lewicy.

Nie chcę tutaj rozwodzić się nad problemami służby zdrowia, które nie mają szans zniknąć bez bankructwa obecnej formy jej finansowania, a tylko pokazać obłudę i cynizm tych, którzy twierdzą, że jakąś receptę posiadają.

Mówienie bowiem w chwili gdy nie ma pieniędzy na podstawowe usługi medyczne o dofinansowaniu sztucznego zapłodnienia, jest bezczelnością pierwszej wody.

Analogia z ciastkami Marii Antoniny nie jest na pewno doskonała, tym niemniej dostrzec można pewne podobieństwa.

Znowu bowiem lud prosty dostaje radę od wrażliwych społecznie indywiduów:
Wprawdzie nie możecie po ludzku się zbadać, ale dlaczego nie macie dostać kasy, by sztucznie się rozmnażać.